Agata Szutkowska I st. licencjat Sztuki Wizualne
„Mono no Aware”/animacja
Jest to moja pierwsza animacja, a jej realizacja wiązała się z wieloma trudnościami. Od samego początku miałam jasną wizję tego, co chciałam opowiedzieć, jednak przełożenie jej na nowe dla mnie medium okazało się dużym wyzwaniem. Szczególnie wymagające było zaplanowanie całej historii oraz napisanie scenariusza do tak osobistej opowieści, która miała funkcjonować bez dialogów i narracji głosowej.
Mimo tych trudności powstała spójna historia o dorastaniu, przemijaniu czasu oraz romantyzowaniu dzieciństwa. Stąd też tytuł „Mono no Aware” (物の哀れ) – japońskie pojęcie oznaczające wrażliwość na ulotność rzeczy i wydarzeń, a także melancholijne piękno wynikające ze świadomości ich przemijania. Uczucie to towarzyszy nam, gdy dostrzegamy, że wszystko jest nietrwałe, a właśnie dzięki temu staje się cenne.
Animacja opowiada o pragnieniu powrotu do dzieciństwa – czasu pełnego kolorów, odkryć i beztroski wynikającej z niewiedzy o świecie. Jednak taki powrót jest niemożliwy. W historii pokazuję zarówno dobre, jak i trudne momenty ze swojego życia. Bohaterka przechodzi drogę prowadzącą do poznania samej siebie i pogodzenia się z faktem, że przeszłość nie wróci. Nie jest to jednak coś smutnego - to właśnie doświadczenia, zarówno pozytywne, jak i negatywne, ukształtowały mnie jako człowieka. Z czasem uświadomiłam sobie również, że przeszłość nie była idealna, choć często tak ją wspominamy. Czas nieustannie płynie, świat wokół nas się zmienia, a my musimy nauczyć się iść naprzód. Mam nadzieję, że każdy widz odnajdzie w tej historii coś bliskiego własnym doświadczeniom.
Cała animacja jest wypełniona drobnymi odniesieniami, inspiracjami i symbolami. Od dłuższego czasu fascynuje mnie estetyka prostych geometrycznych kształtów oraz możliwość przekazywania emocji i znaczeń za pomocą jak najmniejszej liczby detali. Szczególnie dużo uwagi poświęcam pracy nad światłocieniem i przedstawianiem postaci ludzkich, ponieważ są to elementy, które rozwijam od wielu lat.
W swojej pracy pisemnej poruszam temat wpływu inspiracji na rozwój stylu artystycznego. Człowiek przez całe życie świadomie i nieświadomie chłonie obrazy, historie oraz estetyki, które później znajdują odzwierciedlenie w jego twórczości. Z tego powodu moja animacja pełna jest różnorodnych nawiązań. Przykładem jest kolor żółty, który w wielu grach wideo służy do subtelnego prowadzenia gracza przez historię. W mojej animacji pełni podobną funkcję, kierując bohaterkę przez wspomnienia.
Warstwa wizualna opiera się zarówno na wypracowanym przeze mnie stylu graficznym, jak i na inspiracjach zaczerpniętych z animacji Bad Apple!!, która zachwyciła mnie już w dzieciństwie swoją prostą czarno-białą estetyką, wyrazistymi kontrastami oraz płynnymi przejściami pomiędzy scenami.
Ważnym symbolem w animacji jest również jeleń. W wielu kulturach symbolizuje on odrodzenie, szlachetność, siłę i duchowy rozwój. Dla mnie ma także osobiste znaczenie jako nawiązanie do Jeleniej Góry - miasta, w którym się wychowałam. Motyw jelenia jako przewodnika został częściowo zainspirowany grą Red Dead Redemption 2. W jej symbolice jeleń pojawia się jako znak honoru, wewnętrznego rozwoju i moralnej drogi bohatera. Podobnie w mojej animacji pełni rolę przewodnika prowadzącego przez wspomnienia i proces samopoznania.
Realizacja tego projektu była dla mnie bardzo wymagająca. Musiałam uporządkować własne wspomnienia, wybrać wydarzenia, o których na co dzień nie opowiadam, oraz zmierzyć się z całkowicie nową formą artystycznej wypowiedzi. Mimo wszystkich trudności jestem zadowolona z osiągniętego efektu.
Mam nadzieję, że moja animacja skłoni widzów do refleksji nad własnymi doświadczeniami, zainspiruje ich do doceniania przeżytych chwil oraz przypomni, jak krótkie i ulotne jest życie. Chciałabym, aby pozostawiła odbiorcę z refleksją, że warto pielęgnować wspomnienia, nie zatracając się jednak w przeszłości – najważniejsze jest to, co mamy tu i teraz, oraz ludzie, którzy nam towarzyszą.
Ekspozycja mojej pracy dyplomowej odbędzie się w Willi Galerii BWA w Zielonej Górze. Zależało mi na przestrzeni umożliwiającej wyciszenie i skupienie uwagi widza, dlatego istotnym kryterium wyboru było odpowiednio zaciemnione pomieszczenie. Animacja  „Mono no Aware” porusza tematykę przemijania, pamięci, dorastania oraz nostalgii za dzieciństwem, dlatego odbiór dzieła wymaga spokojnego i intymnego otoczenia, pozwalającego widzowi w pełni zanurzyć się w przedstawionej historii.

Agata Szutkowska

Fotografie z dyplomu: Oleksii Soboliev

Agata Szutkowska „Mono no Aware” (物の哀れ) animacja dyplomowa, 3"46"


Back to Top